فهم قدرت و فهم اقتصاد

بیشتر افراد در شبکه صدای امریکا VOA به آن‌چه که می‌گویند اعتقاد دارند. این به‌خاطر آن است که کسانی که به آن چیزها باور ندارند، به‌طور معمول نمی‌توانند به آن راه یابند. افرادی نیز که به آن گفته‌ها باور ندارند، خود را تطبیق داده، مطیع و فرمانبردار هستند و ارزش‌های جاری را پذیرفته‌اند! اما شبکه VOA همان‌قدر عشق به دموکراسی و حقوق‌بشر دارد که کاخ‌سفید دارد! برای درک تاثیر سیستم تبلیغاتی رسانه‌ها در شستشوی مغزی یک مثال می‌زنم، فرض کنید جمهوری‌اسلامی رادیویی به‌نام صدای ایران احداث کند و در سراسر کشورها مشغول پخش برنامه شود که هدف هایی مبهم درباره دمکراتیک کردن نظام های کشورهای دیگر، حقوق بشر و بالا بردن سطح زنده‌گی آنان برنامه پخش کند؛ که جمهوری‌اسلامی به‌خاطر عشق به دموکراسی و حقوق‌بشر در لبنان، فلسطين و عراق وغیره حضور دارد. در ادامه این رادیو سیاست‌های حکومت جمهوری‌اسلامی تبلیغ کند. بخش بزرگی از شنونده‌های این رادیو، مردمی در کوهستان و روستا، دور از شهرها هستند و به اطلاعاتی که دریافت می‌کنند اطمینان می‌کنند! اما رسانه‌های ایالات‌متحده به‌شکل دیگری نیز فعالیت می‌کنند! فرض کنید که جمهوری‌اسلامی در موقعیتی بود که نقشی را که ایالات‌متحده ایفا کرد را بازی می‌کرد. یعنی از یک طرف، یک ارتش تروریست سازمان می‌داد که به فلان کشور حمله کند (به آن‌ها آموزش می‌داد که هدف‌های نرم، هدف‌های شهری را مورد حمله قرار دهند، تلاش کنند که تعداد زیادی از ماموران بهداشتی، آموزگاران، کشاورزان و غیره را به‌قتل برساند) و در عین حال، محاصره اقتصادی برقرار می‌کرد! تجارت را محاصره می‌کرد! مانع صادرات و واردات می‌شد! مانع کمک‌رسانی نهادهای بین‌المللی می‌گردید! (فرض کنیم از عهده این‌کار برمی‌آمد) حال تصور کنید که ده سال پس از آن، در حالی که کشور به سطح پایین‌تری تنزل کرده، انتخاباتی باشد و جمهوری‌اسلامی اعلام کند که «ببینید، ما این وضع را ادامه خواهیم داد، مگر این‌که شما به حزب اسلامی رای دهید» و اگر مردم به حزب اسلامی رای دهند آیا قابل تامل نیست؟ (برای مثال واشنگتن و جامعه سوداگری، کامورو را نامزد مردم‌سالار اعلام می‌کردند و کاخ‌سفید درباره انتخابات نیکاراگوئه اعلام کرد که ما به محاصره اقتصادی ادامه می‌دهیم مگر این‌که کامورو برنده شود! نتیجه شکست حزب ساندنیست‌ها در آن انتخابات بود)

یک دلیل این است که روزنامه‌ها در مالکیت آدم‌های ثروتمند است که علایق و منافع زیادی دارند که بعضی حرف‌ها زده نشود. دلیل دیگر این است که اگر شما یک آدم خوب تحصیل کرده در انگلستان باشید، آموخته‌اید که چیزهای معینی هست که نباید درباره آن‌ها صحبت کنید! بخش وسیعی از آموزش این است که از جان و دل یاد بگیرید که چیزهای معینی هست که نباید درباره آن‌ها فکر کرد! (ترانه آجر دیگری در دیوار پینک فلوید را به یاد آورید) اگر این را نیاموخته باشید، به طور معمول، در جایی از نهادی که در آن مشغول هستید، بیرون گذارده می‌شوید!

در طول حمله شوروی به افغانستان، یک گوینده اخبار (ولادمیر دانچف) در رادیو مسکو به مدت پنج شب، پشت سر هم، حمله شوروی به افغانستان را تجاوز خواند و افغان‌ها را دعوت به مقاومت کرد! تا درنهایت از گویندگی رادیو برکنار شد. اما چنین چیزی در ایالات‌متحده دیده نشد! یعنی هیچ‌کس در بخش اخبار رادیوهای امریکا حمله ایالات‌متحده به ویتنام جنوبی را تجاوز نخواند و ویتنامی‌ها را دعوت به مقاومت نکرد. چنین چیزی در امریکا غیرقابل تصور است. می‌بینید که این نظام کنترل ایدئولوژیکی مردم در امریکا بسیار موثرتر از روسیه بوده است! اما نتیجه آن صد در صد نیست. گاهی چند نفری دیده می‌شوند که از صافی عبور کرده و کاری متفاوت از دیگران انجام می‌دهند، ولی اگر نظام خوب کار کند، کاری نمی‌کند که خود را تضعیف کند. صرف‌نظر از این‌که در یک نظام استبدادی زنده‌گی می‌کنید یا یک نظام آزاد، کسانی برای نظام قدرت بیشتر مفیدند که به هر آن‌چه که می‌گویند باور داشته باشند.

در بسیاری از موارد، به کسی گفته نمی‌شود که چه بنویسند، درست است. از طرفی اگر آنان خود ندانند که چه بنویسند یا بگویند، دیگر آن شغل را نخواهند داشت! از طرف دیگر، زمانی که یک روزنامه تصمیم می‌گیرد درباره موضوعی گزارش تهیه کند، می‌داند که کدام روزنامه‌نگار را به محل بفرستد. افرادی انتخاب می‌شوند که یا خود را تطبیق داده‌اند و فرمانبردار هستند یا ارزش‌های جاری را پذیرفته‌اند و به آن‌چه می‌گویند اعتقاد پیدا کرده‌اند. بعضی دیگر یا خیلی مطیع هستند یا خیلی بدبین و بعضی منفی‌باف.

به عنوان نمونه از افراد منفی‌باف درباره جیمز لوموینه می‌نویسم. دوره خدمت او به عنوان گزارشگر روزنامه نیویورک‌تایمز در امریکای مرکزی با چنان رسوابازی پایان یافت که تایمز مجبور به اعتراف به آن شد! لوموینه در 1988 داستانی نوشت که در آن درباره دو نفر در ال‌سالوادور صحبت می‌کرد که مدعی بودند توسط چریک‌هایی که می‌خواستند انتخابات را به هرج و مرج بکشانند شکنجه شده بودند! (این بخشی از تلاش جراید امریکا در پشتیبان خود از رژیم دست‌نشانده امریکا در ال‌سالوادور به رغم ظلم و ستمی که روا می‌داشت بود) یک نویسنده مستقل (کریس نورتون) در امریکای مرکزی مقاله لوموینه را دید و از آن تعجب کرد! چرا که آن ظلم و ستمی که شرح داده شده بود، می‌بایست در ناحیه‌ای از کشور صورت گرفته باشد که لومونیه قادر به رفتن به آن‌جا نبود (آن ناحیه در منطقه نظامی بوده) نورتون کشف کرد که یکی از قربانیان مورد ادعای لوموینه، وجود خارجی نداشته و دیگری سالم است. نورتون پس از بررسی‌های دیگر در ال‌سالوادور کشف کرد که لوموینه داستان را از یک روزنامه ال‌سالوادوری گرفته که آن‌هم نقل قول از یک افسر ارتش بوده که این داستان یکی از اطلاعات گمراه کننده‌ای بوده است که به‌صورت استاندارد از طرف خود ارتش پخش می‌شده و لوموینه آن را مانند داستانی که خود تحقیق کرده، در نیویورک‌تایمز به‌چاپ می‌رساند. سپس وزارت امور خارجه امریکا این داستان را به نقل از نیویورک‌تایمز تکثیر کرده و در اختیار کنگره قرار می‌دهد تا نشان دهند که چریک‌ها انتخابات را به آشوب کشیده‌اند.

دولت امریکا سال‌ها لازم می‌دید وانمود کند که کنتراها در نیکاراگوئه یک نیروی چریکی هستند (بعدها مشخص شد که آن‌ها یک ارتش مزدور امریکا بوده‌اند) روزانه سه پرواز تدارکی برای آن‌ها غذا، اسلحه و تدارکات می‌برد. آن‌ها مرکز کامپیوتری و سلاح‌هایی داشتند که بعضی از واحدهای ارتش امریکا فاقد آن‌ها بودند. نیکاراگوئه تحت مراقبت دایمی هواپیماهای شناسایی پیشرفته امریکایی بود که ببینند گروه‌های نظامی ساندنیست‌ها کجا مستقر می‌شوند و کنتراها از طریق مراکز کامپیوتری به این اطلاعات دسترسی داشتند! اما برای سیستم تبلیغاتی لازم بود که وانمود کنند که کنتراها یک نیروی بومی چریکی مخالف دولت است. گروه دیگر مخالف دولت، نیروی جبهه آزادی‌بخش ملی بود که طبق تبلیغات وزارت خارجه امریکا، اسلحه خود را از نیکاراگوئه و از راه خلیج فونسکا تهیه می‌کردند. دیوید مک‌مایکل در دادگاه جهانی توضیح داد که خلیج فونسکا سی کیلومتر پهنا دارد که زیر نگهبانی نیروی دریایی امریکا است. در وسط آن، جزیره‌ای است که در آن یک سیستم رادار پیشرفته امریکایی نصب است که حرکت همه شناورها را در ساحل اقیانوس آرام زیر نظر دارد. تیم‌های ویژه عملیاتی نیروی دریایی امریکا در همه جای خلیج فعال بود، ولی حتا یک قایق کوچک را هم بازداشت نکردند، چرا که این تبلیغ واقعیت نداشت. در طرف دیگر، مسیر ارسال اسلحه امریکایی به کنتراها مشخص بود و نیکااگوئه‌ای‌ها به خبرنگارن آن را توضیح دادند، اما این موضوع هرگز در امریکا گزارش نشد، چرا که خبرنگاران تصمیم گرفتند که آن را گزارش نکنند. این خط تبلیغاتی بود که می‌بایست در جراید امریکا حفظ شود.

دولت ایالات‌متحده با موافقت‌نامه صلح در امریکای مرکزی (اسکویپولاس دوم، موسوم به طرح آریاس) که در 1987 به امضا رسید، مخالف بود. یکی از راه‌های تخریب آن‌ها، افزایش کمک به کنتراها بود. در کنار آن، جراید با بردباری هرچه تمام‌تر خود را ملزم به کمک به اجرای این سیاست کردند! لوموینه درست در زمانی که امریکا در تخلف از موافقت‌نامه‌ها پروازهای تدارکاتی خود را برای کنتراها سه برابر کرده بود، مقاله‌ای چاپ کرد که در آن نوشت «شواهد فراوانی وجود دارد که چریک‌های سالوادوری از نیکاراگوئه اسلحه دریافت می‌کنند که این امر تخلف از موافقت‌نامه‌های صلح است، و بدون آن کمک، چریک‌ها نمی‌توانند دوام بیاورند» (این هم همان داستانی بود که لازم بود در آن مقطع زمانی گفته شود!) جراید امریکا از افزایش کمک‌های امریکا به کنتراها چیزی منتشر نمی‌کردند، ولی به گزارشات مبنی بر این‌که نیکاراگوئه‌یی‌ها به‌طور غیرقانونی جبهه آزادی‌بخش ال‌سالوادور را مورد پشتیبانی قرار می‌دهند، داد سخن می‌دادند و می‌گفتند که مدارک فراوانی در این‌باره وجود دارد!

- در ال‌سالوادور، زمانی یک روزنامه مستقل وجود داشت که توسط نیروهای امنیتی مورد حمایت امریکا تعطیل شد، و مدیر یکی از روزنامه‌ها را نیز کشتند و چاپخانه روزنامه دیگری را منفجر کردند! و از این راه به حساب جراید مستقل رسیدند.

کلمبیا به‌عنوان پیشگام در تخلف از حقوق‌بشر در نیم‌کره غربی با یک سابقه بی‌رحمانه که برنامه‌های پاک‌سازی‌های اجتماعی دارد، که پیش از هر انتخاباتی، اعضای احزاب مخالف به‌قتل می‌رسند! رهبران اتحادیه‌های کارگری به‌قتل می‌رسند! دانشجویان فعال و مخالفین کشته می‌شوند! جوخه‌های مرگ همه جا هستند! تا دوره کلینتون بیش از نیمی از کمک‌های امریکا در نیم‌کره غربی، به کلمبیا داده می‌شد و در دولت کلینتون رو به افزایش رفت! این وضعیت در سراسر جهان قابل تعمیم است! در مناطقی از جهان که امریکا بیشترین کنترل را بر آن‌ها دارد، هولناک‌ترین چیزها به صورت منظم اتفاق می‌افتد! مواردی مانند کارهای جوخه‌های اعدام پلیس، بردگی کودکان و بدتر از این‌ها!

درباره استالین، رهبران غرب او را ستایش می‌کردند و هیچ اهمیتی به ترورهای او نمی‌دادند! ترومن او را چنین توصیف کرده بود: «فوق‌الاده زیرک»، «باصداقت»، «ما می‌توانیم با او کنار بیاییم»، «اگر بمیرد یک مصیبت بزرگ خواهد بود»! ترومن چنین گفته بود که چیزی که در روسیه می‌گذرد به ما مربوط نیست، مهم آن‌ست که ما «85 درصد وقت‌ها کارمان را انجام می‌دهیم»! حقیقت است که برای ترومن این اهمیت داشته که 85 درصد مواقع کارشان را با آن آدم خوب، زیرک، محترم و صادق انجام می‌دهند! حتا اگر او به‌خواهد 40 میلیون آدم را بکشد. اسناد از طبقه‌بندی خارج شده انگلیس نشان می‌دهد که وینسون چرچیل نیز همین‌طور بوده است! چرچیل پس از کنفرانس یالتا در فوریه 1945 در جلسات داخلی هیئت وزیران، استالین را مورد تحسین قرار داده و او را مردی شریف و قابل اعتماد، یک قهرمان صلح، برجسته و غیره می‌خوانده است! هیچ‌کدام از این آدم‌ها با جنایاتی که استالین می‌کرد مشکلی نداشتند! همان‌طور که گفته شد این حرف‌ها که امریکا با ترورهای استالین مخالفت می‌کرده است دروغ و ساختگی است!

درباره جنگ داخلی روسیه در رسانه‌های غرب آمارهای خیالی برضد لنین مطرح می‌شود! تروتسکی با اشاره به خیالی بودن آن آمارها، در این‌باره توضیح می‌دهد که در جنگ‌های داخلی هم‌چون سایر جنگ‌ها، دوطرف وجود داشت؛ قربانی‌های هر دو طرف بسیار زیاد بودند؛ ما در اکتبر 1917 قدرت را کمابیش بدون نبرد به دست آوردیم؛ اگر آن‌ها [دخالت نظامی سیزده دولت غربی در اتحاد شوروی] سمت اقلیت نبودند، تعداد قربانیان بسیار کم می‌بود! جنگ داخلی با رفقا و وحشت سرخ‌اش در واقع اواسط سال 1918 آغاز شد! تروتسکی در ادامه گوشه‌هایی از دخالت بریتانیا را به یاد می‌آورد: «چک‌سلواکی‌ها به رهبری دیپلمات‌ها و افسران متحد بر راه‌آهن شرق مسلط شدند. نولان (سفیر فرانسه) مقاومت را در یاروسلاول سازمان‌دهی کرد. دیگر نماینده‌ی خارجی، عمل ترور و تلاش برای قطع آب پترزبورگ را ترتیب داد. آقای چرچیل، ساوینکوف را تشویق و به او کمک مالی کرد (او پشت یودنیچ بود) تاریخ دقیق سقوط پترزبورگ و مسکو را معلوم کرد و از دنیکین و ورانگل حمایت کرد! ردیاب‌های ناوگان بریتانیا سواحل ما را بمبارن کردند. آقای چرچیل، ظهور چهارده ملت را اعلام کرد! او الهام‌بخش، سازمان‌دهنده، پشتیبان مالی و پیام‌آور جنگ داخلی بود! تعداد قربانی‌ها نه ده بار، بل‌که صد و هزار بار کم‌تر می‌بود اگر گینی‌های بریتانیا، ردیاب‌های بریتانیا، تانک‌های بریتانیا، افسران بریتانیا و آذوقه‌های بریتانیا نبودند.» (تروتسکی این توضیحات را در زمان تبعید در ترکیه در جواب کتاب پی‌آمد چرچیل نوشته است.)

- درباره ضوابط اصطلاحات مقالات سیاسی (مانند دموکراتیک، مردم سالاری، میانه‌رو ها و افراطی‌ها، روند صلح و دفاع) در ایالات‌متحده در مقاله “ضوابط اصطلاحات مقالات سیاسی در ایالات‌متحده” توضیح داده شده است.